MODERNE BRUGGENBOUWERS

De Romeinen waren fantastische meesters in het bouwen van viaducten en aquaducten. Wellicht onbewust, maar ze leverden duurzame bruggen. Waar liggen de opportuniteiten voor onze huidige bruggenbouwers?

Hoe opmerkelijk is het niet dat torenhoge, lange, brede en massieve Romeinse bruggen na 2000 jaar nog steeds overeind staan? Denk maar aan de oudste brug van Rome, de Pons Fabricius (62 voor onze tijdrekening) of het 66 meter hoge aquaduct Pont d’Aël (3 v.o.t.) in de Aosta vallei.

Van vulkanisch as tot gespannen beton
Intussen werkten architecten zoals Riccardo Morandi (1902-1989) vanaf de jaren vijftig met gespannen beton. Heel wat bruggen uit de 20ste eeuw stellen het tot onze verbazing bouwtechnisch minder goed. Ligt de oorzaak bij de toegepaste bouwtechnieken, of bij het uitgestelde onderhoud, of eerder bij het intens geëvolueerde gebruik van deze verkeersaders?

 

De houdbaarheidsdatum is verstreken
Het schrijnende verval toonde zich vorige zomer met de instorting van de Morandibrug (°1967) in de belangrijke havenstad Genua, waarbij 43 mensen stierven. Een maand later werd het hoogste viaduct van het land, het ‘Sente Longo viaduct’ (°1977) om veiligheidsredenen gesloten door de provinciale autoriteiten.

 

Bruggen onder verscherpt toezicht
Loopt het dan beter in ons vlakke land? Neen, ook Vlaanderen heeft een lijstje met 28 bruggen, die herstel vereisen en onder verscherpt toezicht staan. De onrust over het Gentse ‘brokkelviaduct’, met een dagelijkse passage van meer dan 113.000 voertuigen, nam weer toe. Recent vielen stukken beton door de achterruit van een rijdende auto en het glazen dakvenster van een geparkeerde bus.

Onze noorderburen werken circulair
In Nederland daarentegen merken we een meer toekomstgerichte en proactieve aanpak. Ik verwijs naar de recente oplevering van een 3D geprinte metalen brug door het Amsterdamse MX3D. Bijzonder is ook de in 2018 in gebruik genomen, 15 meter lange biobased voetgangersbrug op het bedrijventerrein Schiphol Logistics Park.

 

Dit zijn invloedrijke technologische en maatschappelijke ontwikkelingen, maar de primeur werd door aannemer Van Hattum en Blankevoort met Rijkswaterstaat gerealiseerd.

 

In de provincie Flevoland openden zij op 14 januari 2019 het eerste ‘circulaire viaduct van Nederland. Dit viaduct bestaat uit 40 losse betonnen delen, is demontabel en verplaatsbaar. De levensduur van een viaduct wordt hiermee aanzienlijk verlengd (van 30 à 50 jaar tot 200 jaar). Dit draagt ontegensprekelijk bij aan de Europese klimaatdoelstellingen en SDG’s van 2030.

Welke elementen zorgen voor inzichten tot verandering?
In de case van Van Hattum en Blankevoort zijn er 3 doorslaggevende elementen:
Bespaar geld door materiaalefficiënt en modulair te ontwerpen, te plannen en te produceren (cementarme betonreceptuur).
Bespaar tijd door gebruik van meetsensoren die de omgevingsfactoren monitoren (bewegingen in het brugdek en spanningen in de stalen kabels detecteren).
Bespaar op milieu door een geringer herstel en onderhoud in te calculeren en grondstoffen op een hoogwaardige manier te hergebruiken

 

Economische en ecologische overwegingen zijn de drijvende krachten die ondernemers tot nieuwe ontwikkelingen aanzetten. Wellicht dachten de Romeinen niet na over thema’s zoals duurzaamheid en schaarste van grondstoffen. Sinds het rapport ‘The limits of growth’ (1972) van de Club van Rome doen we dit gelukkig steeds meer.

 

Circulaire kansen in bruggenbouw benutten, valt onder de steeds sterker wordende maatschappelijke duurzaamheidstrend. Deze kansen manifesteren zich door preventie, waardenbehoud en -creatie een centrale plaats te geven in de strategische aanpak.

 

Hoe pas jij circulaire inzichten toe in jouw onderneming? Welke duurzame manifestaties dringen zich in jouw sector op?

 

 

Danny Vermeulen

 

Credits: Shutterstock & MX3D / Adriaan de Groot